Wyjątkowe agrowakacje pośród szczytów i dolin!
Zastanawiasz się gdzie go spędzić wakacje ? Wybierz polską wieś i ruszaj w góry! Na miłośników górskich krajobrazów czeka
46 pasm górskich, które wchodzą w skład trzech łańcuchów – Sudetów, Gór Świętokrzyskich oraz Karpat. Wakacje w górskich wsiach to dobry pomysł zarówno dla rodzin z dziećmi, miłośników zwierząt, jak i wielbicieli oscypka oraz pasjonatów wspinaczki lub kolarstwa górskiego. Świeże powietrze, cisza, swojskie i domowe jedzenie oraz bliskość przyrody to niewątpliwie atuty „agroturystyki”. Ale jakie jeszcze atrakcje mają do zaoferowania górskie wsie pośród szczytów
i dolin? Przeczytaj nasz przodownik i wybierz miejsce wypoczynku dla siebie. Agrowakacje w górach to bogata oferta dla każdego!

Sudety odkrywców i przestworzy
W Sudetach, jednych z najstarszych pasm górskich w Europie, znajdziemy wiele malowniczych i atrakcyjnych turystycznie wsi i miasteczek , o bogatej historii, ze wspaniałymi ruinami majestatycznych zamków oraz miejscami uzdrowiskowymi.
Najwięcej gospodarstw agroturystycznych zlokalizowanych jest u podnóża najwyższego szczytu Sudetów – Śnieżki. Górscy wspinacze mogą skorzystać tutaj z ok. 30 km szlaku czerwonego, przebiegającego po polskiej i czeskiej granicy, nazywanym Drogą Przyjaźni Polsko-Czeskiej. Ciekawą atrakcją przyrodniczą w Sudetach, która niewątpliwie przyciąga turystów, jest także jaskinia Niedźwiedzia, która posiada około 3 km sal i korytarzy. Z kolei Kudowa Zdrój – małe miasteczko na pograniczu Gór Stołowych i Pogórza Orlickiego słynie z wód o właściwościach leczniczych, pięknych krajobrazów, bliskości obiektów muzealnych i kulturowych. Znajduje się tutaj park zdrojowy z pijalnią wód mineralnych, dlatego tak chętnie przyjeżdżają tutaj kuracjusze.

W Sudetach można także zarazić się pasją do nauk o Ziemi i zostać „Dyplomowanym Odkrywcą”. Zarówno Ci trochę starsi, jak i najmłodsi powinni odwiedzić Geopark Kraina Wygasłych Wulkanów w Dobkowie – pięknej dolnośląskiej wsi, która zdobyła Europejską Nagrodę Odnowy Wsi. Zachowała się tu niemal w stanie doskonałym sudecka architektura wiejska z ładem przestrzennym i historycznym centrum wsi. Na turystów czekają oczywiście pozostałości dawnych wulkanów, ciekawe geopunkty ze skałami osadowymi, wapieniami z Wojcieszowa, czy osadami polodowcowymi z granitami przywleczonymi ze Skandynawii. W okolicznej Wiosce Piasku i Kamienia możemy natomiast odbyć „Spacer po dnie morza kredowego”, a w Wiosce Barwnych Wątków poznać kolorowe historie regionu. Z kolei poszukiwacze skarbów koniecznie powinni odwiedzić Złoty Stok u podnóża Gór Złotych. To tam właśnie znajdziemy najstarszą w Polsce kopalnię złota. Przechodząc podziemną trasą turystyczną zobaczymy „Chodnik Śmierci” oraz podziemny wodospad w sztolni „Czarnej”.

Warto odwiedzić również Skansen Gotwaldówka w Kątach Bystrzyckich, gdzie możemy między innymi wziąć udział w warsztatach z pieczenia chleba. W Wambierzycach zaś możemy odwiedzić Skansen Dawnych Sprzętów – historia prezentowanej kolekcji sięga lat 60-tych XX wieku. Można w nim oglądać różnego typu sprzęty domowe, wyposażenie wnętrz mieszkalnych, warsztatów pracy – kuźni, stolarni, warsztatu szewskiego, a także kolekcję starych radioodbiorników i pierwszych telewizorów.
W skansenie znajdują się również stare wozy i sanie oraz ciekawa kolekcja uprzęży oraz wystawa sprzętu pszczelarskiego.

Dla tych, którzy nad leniuchowanie na ogrodowym leżaku przedkładają piesze, rowerowe czy zmotoryzowane wycieczki po górach, stoją otworem wszystkie atrakcje regionu. Z gospodarstwa agroturystycznego Pod Srebrną Górą, z podnóża Karkonoszy i Gór Kaczawskich, blisko jest na Górę Szybowcową (561 m wysokości) z barem „U czarownic”. Jest to region łączący się z ciekawą historią sportów lotniczych Niemiec i Polski, a do dziś funkcjonuje tu ośrodek szkolenia paralotniarzy i szybowników. Zarówno zimą, jak i latem warto odwiedzić Łysą Górę, gdzie funkcjonują wyciągi narciarskie, bary, a – latem hulajnogi i konie. Warto też przespacerować się Doliną Bobru, podziwiając urokliwe zakątki, gościniec Perła Zachodu i średniowieczną Wieżę Książęcą oraz liczącą 100 lat tamę na Bobrze w Pilchowicach.

Przebywając w okolicy Sudetów nie można pominąć wspaniałego zabytku jakim jest Zamek Książ w Wałbrzychu, który jest jednym z największych zamków w Europie. Niezwykłym zabytkiem architektury wiejskiej są również sukiennice Dwunastu Apostołów w Chełmsku Śląskim. Te domy tkaczy lnu tworzą swoisty barokowo-renesansowy ryneczek, który niewątpliwie robi wrażenie. To tutaj właśnie możemy zobaczyć jak na ręcznych krosnach powstają lniane wyroby. Zakłady tkackie znajdowały się także w Kamiennej Górze, które później stały się fabryką zbrojeniową.

Góry Świętokrzyskie jakich nie znacie.
Mówiąc o górach, nie zapominajmy również o najstarszych górach w naszym kraju, czyli o Górach Świętokrzyskich, gdzie nie brakuje licznych gospodarstw agroturystycznych. Turyści mogą zatrzymać się w tej pięknej okolicy, skosztować lokalnych przysmaków, wziąć plecak i ruszyć w drogę przemierzając przy tym liczne szlaki turystyczne, albo zaplanować niezwykły dzień na miejscu.

Oczywistym punktem na szlaku dla każdego turysty, który będzie spędzać swój urlop w gospodarstwach agroturystycznych u podnóża gór Świętokrzyskich, jest Łysa Góra – inaczej Święty Krzyż, „Jaskinia Raj”, Zamek Królewski w Chęcinach czy jeden z najstarszych polskich drzew – słynny „Dąb Bartek”, nazywany Królem Puszczy Świętokrzyskiej.

W Nowej Słupi nad strumykiem, u podnóża Łysej Góry zlokalizowane jest Centrum Kulturowo-Archeologiczne, gdzie zgromadzono liczne chaty, ziemianki, w jakich zamieszkiwali bądź, w których przebywali ludzie zajmujący się wytopem żelaza w czasach prężnie działającego ośrodka metalurgicznego. Z kolei w Hucie Szklanej w gminie Bieliny mieści się Średniowieczna Osada, w której czas cofa się o kilka stuleci. XI i XII-wieczne zagrody i warsztaty oraz Dom Zielarki zapraszają do odbycia tej niesamowitej podróży w czasie. Z kolei ci, którzy marzą o spotkaniu oko w oko z tyranozaurem powinni odwiedzić Bałtowskim Park Jurajski. Natomiast Galeria Minerałów i Skamieniałości w Św. Katarzynie zaprasza do fascynującego świata minerałów, ukazujących piękno kryształów jako form doskonałych, stworzonych przez naturę. Nie bez powodu region ten może poszczycić się unikatowym obiektem UNESCO, którym są pradziejowe kopalnie krzemienia pasiastego w Krzemionkach. Do świata pełnego barw i zapachów, które dodatkowo mają pobudzić wyobraźnię i zaangażować, zaprasza również Muzeum Żywej Porcelany w Ćmielowie. Zamiast tradycyjnego oprowadzania, turyści odbywają podróż z przewodnikiem i poznają cały proces produkcji porcelanowych figurek. Ogromną atrakcją jest wejście do wnętrza starego, oryginalnego pieca, który służył do wypału porcelany, a który obecnie jest wyjątkową salą multimedialną, w której przybliżany jest proces produkcji porcelany.

Jednak Góry Świętokrzyskie to coś więcej niż tylko geologia i paleontologia. Ci, którzy będą odpoczywać w kwaterach agroturystycznych w okolicach Sandomierza, powinni koniecznie skorzystać z jednej z oferty „3xA” w ramach Sandomierskiego Szlaku Jabłkowego. „Apetycznie”, „Artystycznie”
albo „Aktywnie”. Każdy znajdzie coś dla siebie wybierając pośród wizyt w sadach, zwiedzając rodzinne winnice, kosztując domowych przetworów i naturalnych miodów, czy obserwując jak powstają wyroby rękodzielnicze, obrazy i kompozycje kwiatowe, czy też spędzając czas aktywnie, np. biegając, jeżdżąc rowerem, łowiąc ryby, korzystając z przejażdżki wierzchem czy bryczką. „Sandomierskie śniadanie”, deser „pod chmurką”, „Ludowa biesiada z cysterskim smakiem”, „Podróż w krainę origami” czy „Kalejdoskop spokojności” to tylko początek – katalog oferty gospodarstw agroturystycznych jest znacznie dłuższy…

Jeden z najważniejszych elementów naszej kultury rolnej jest cukrownictwo, z którego historią możemy zapoznać się w Izbie Pamięci Cukrownictwa, zlokalizowanej na terenie pierwszej na ziemiach polskich cukrowni buraczanej „Częstocice” właśnie w rejonie Gór Świętokrzyskich. Gromadzi ona obiekty związane z przemysłem cukrowniczym: firmy produkujące nasiona buraka cukrowego, urządzenia i aparaturę dla przemysłu cukrowniczego, uprawy buraków cukrowych oraz działalność cukrowni wykorzystując multimedia. Z kolei w Starej Kuźnicy nad rzeką Młynkowską znajduje się jedyna w Polsce, zachowana w pierwotnej postaci, zabytkowa kuźnia z układem wodnym z XVIII w. Tuż przy drewnianym budynku kuźnicy zlokalizowane jest urządzenie spiętrzające wodę i wprawiające w ruch młot naciskowy uderzający blisko 60 razy na minutę w olbrzymie kowadło i drewniane miechy. Jeśli zaś chcecie poczuć klimat pachnącej polskiej wsi, koniecznie odwiedźcie Park Etnograficzny w Tokarni.
Tu świat się zatrzymał w XIX i XX wieku. W skansenie na wolnym powietrzu zgromadzono obiekty w naturalnych zespołach osadniczych, fragmenty wsi, w których zagrody stanowiące warsztat pracy rolnika sąsiadowały z obiektami przemysłu wiejskiego, takimi jak młyn, wiatrak, kuźnia.

Region Świętokrzyski to raj również dla smakoszy regionalnych dań i potraw oraz zdrowej żywności. Rosnącą sławą cieszą się świętokrzyskie owoce: śliwka szydłowska, śliwka Damacha z Ponidzia, sandomierskie jabłka, wiśnie ze Słupi Nadbrzeżnej czy truskawki z Bielin. Równie smaczne są potrawy z „korczyńskiej fasoli” czy bodzentyński chleb pochodzący ze starej piekarni na Rynku Głównym
w Bodzentynie. Wypoczywając w Świętokrzyskim należy koniecznie skosztować „Zalewajki świętokrzyskiej”, a na turystów odwiedzających Raków czeka historyczna potrawa „Dzionie”, której głównymi składnikami są maca i podgardle wieprzowe. Z kolei wybierając podróż szlakiem „Świętokrzyskiej Kuźni Smaków” odwiedzicie kilka winnic i pasiek, gospodarstwa rybackie, piekarnie i cukiernie, skosztujecie sławnej krówki opatowskiej i tradycyjnie wyrabianych wędlin wpisanych na listę produktów tradycyjnych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, albo uhonorowanych w konkursie „Nasze kulinarne dziedzictwo – smaki regionów”.

Nie-zapomniane opowieści z Karpat.
Karpaty to jeden z bardziej rozległych łańcuchów górskich świata, ale i najmłodszych, w skład których na terenie Polski wchodzi: Pogórze Karpackie, Beskidy Zachodnie, Podhale, Bieszczady oraz Tarty.
Region karpacki jest najbardziej „dziki” na południowo wschodnim krańcem naszego kraju. Ze swoją „bieszczadzką legendą”, ukrytymi w odludnych dolinach cerkiewkami i chatami, bogatymi śladami złożonej przeszłości na styku Zachodu i Wschodu, podkarpacka wieś jawi się jako niepowtarzalne zacisze. Inaczej niż ścisła zabudowa góralskich wsi z okolic zimowej stolicy Polski – Zakopanego.

Spędzając urlop na Podkarpaciu warto zobaczyć typowe dla Bieszczad połoniny, z których rozpościera się piękna panorama gór. W Pieninach z kolei niezapomnianym przeżyciem dla miłośników mocnych wrażeń będzie spływ tratwą przełomem Dunajca. W Tatrzańskim Parku Narodowym zaś możemy podziwiać największy wodospad Siklawę, nazywany Królową Polskich Wodospadów, lub Wodogrzmoty Mickiewicza, a także wejść na najwyższy po stronie polskiej szczyt Karpat – Rysy, czy też zobaczyć największe w Parku jezioro – Morskie Oko, czy wjechać kolejką linową na Kasprowy Wierch
i Gubałówkę. Ci, którzy lubią odwiedzać liczne fortyfikacje powinni udać się do Czorsztyna i Niedzicy. Tatry to gratka dla smakoszy, którzy mogą skosztować przysmaków regionalnej góralskiej kuchni – słynnego w świecie Oscypka, który posiada znak „Chronionej Nazwy Pochodzenia”, czy kwaśnicy
albo dodającej wigoru żętycy – wpisanych na Listę Produktów Tradycyjnych. W prawie każdej karczmie znajdziemy także „placek po zbójnicku” oraz rozsławione „moskole”.

Solina, Polańczyk, Rabka-Zdrój – to tylko kilka z wielu miejscowości uzdrowiskowych słynących natomiast z bogactwa wód wodorowęglanowo- chlorkowo-sodowo -bromkowych i jodkowych.

Co więcej? Z zamiłowania do tradycji powstała Bieszczadzka Szkoła Rzemiosła w Uhercach. W szkole z 1900 r. każdy w aktywny sposób może uczestniczyć w warsztatach ginących zawodów. W pracowni garncarskiej samodzielnie można utoczyć garnek, a w pracowni kaligrafii można własnoręcznie napisać pozdrowienia według zasad przedwojennej sztuki. Chętni ponadto nauczyć się mogą wypiekać tradycyjne proziaki w wiejskim piecu i przygotować do nich dodatki – masło czosnkowe, konfitury. Kuchnia podkarpacka słynie bowiem z oryginalności i pielęgnowania tradycyjnych przepisów opartych o lokalne produkty. Wspomniane proziaki, a także fuczki, stolniki, szwaby, pierogi huculskie, hreczanyki czy pstrągi to dania, dla których wielu smakoszy specjalnie przyjeżdża do tego regionu. Wszystkich tych smakołyków skosztować można na kulinarnym szlaku „Podkarpackie Smaki”, który umiejętnie,
w autorski sposób, łączy tradycyjne przepisy i lokalne produkty, prezentując je w nowoczesnym wydaniu.

Z kolei Odwiedzając Beskid Niski, gospodarstwo agroturystyczne „Malowane Wierchy” w Gładyszowie zaprasza gości, którzy poszukują czegoś więcej niż piękniej przyrody, niespotykanych krajobrazów i aktywnego wypoczynku. To tutaj możemy poznać oryginalną kulturę łemkowską. Na tym terenie piękno krajobrazu przeplata się z bogatą, lecz często tragiczną historią ludzi, którzy tu mieszkali. Pozostały po nich wysiedlone wsie, stare i opuszczone chyże, liczne krzyże i przydrożne kapliczki, ukryte cmentarze. Warto więc posłuchać jednej z opowieści gospodarzy o regionie i jego bogatej kulturze, o zabytkach architektury drewnianej, w tym cerkwiach wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w Kwiatoniu i Brunarach Wyżnych. Przy tym można zasmakować w smacznej domowej kuchni, która bazuje na lokalnych produktach według starych rodzinnych i łemkowskich przepisów.

Do przyjazdu na małopolską wieś i poznawania najpiękniejszych ludowych tradycji i obrzędów, które są od stuleci kultywowane w tym regionie, zapraszają również inne gospodarstw agroturystycznych ze szlaku „Małopolska wieś z tradycją”. Gospodarze to pasjonaci, ludzie wyjątkowi, otwarci, znający i pielęgnujący historię i tradycje swoich „Małych Ojczyzn”, chętnie spędzający czas ze swoimi gośćmi, prezentując im lokalne zabytki, folklor i zwyczaje. Za najpiękniejszą wioskę w Polsce uznawane jest Zalipie – malowana wieś w okolicach Tarnowa.

Ci, którzy chcą poczuć natomiast orzeźwiający zapach mięty, aromaty tymianku i oregano oraz kojącą woń melisy powinni wybrać się na szlak „Małopolskiej Wsi Pachnącej Ziołami”. W gospodarstwach agroturystycznych na szlaku uprawia się zioła tradycyjnymi, ekologicznymi metodami. Z kolei bezpieczne spędzenie czasu dzieciom w różnym wieku, jak również ich rodzicom oferują gospodarstwa na szlaku „Małopolska Wieś dla Dzieci”. Każdy obiekt posiada bezpieczny, ogrodzony teren z placem zabaw, a część gospodarstw ma także dodatkowe atrakcje – takie jak park linowy czy basen. Z oferty gospodarstw agroturystycznych mali goście wraz z rodzicami mogą korzystać przez cały rok i spędzać tam zarówno weekendy, jak i całe wakacje. Dzieci poprzez zabawę poznają m.in. tradycje i obyczaje wiejskie, małopolską przyrodę, a także legendy i opowieści związane z regionem. Miłośnicy koni zaś znajdą coś dla siebie na szlaku „Małopolska Wieś w Siodle”. Goście mogą spróbować jazdy konnej w terenie, a ci którzy chcieliby rozpocząć swoją przygodę z jeździectwem, mają możliwość nauki z instruktorem. Właściciele obiektów to miłośnicy koni i przyrody, posiadający niezbędne uprawnienia oraz infrastrukturę do jazdy konnej, co gwarantuje bezpieczną jazdę na zdrowych, zadbanych koniach. Organizowane są również przejazdy bryczkami, zawody jeździeckie czy kuligi. W ofercie wielu gospodarstw znajdują się ponadto dodatkowe atrakcje, np. posiłki kuchni regionalnej z wykorzystaniem produktów z własnego gospodarstwa, warsztaty artystyczne, sportowe czy kulinarne, zwiedzanie okolicznych zabytków.

A jeśli ktoś z Was zastanawia się jak piec chleb według starych receptur to koniecznie powinien odwiedzić Chlebową Chatę w Górkach Małych, położoną malowniczo w dolinie rzeki Brennicy wijącej się u podnóża gór. Gospodarze pieką tu wielkie, pachnące bochny zgodnie z recepturą liczącą kilkaset lat. Na zakwasie, w większości z żytniej mąki, bez sztucznych ulepszaczy. Emocje czekają też na najmłodszych. Dzieci mogą tu ubić masło, zrobić twaróg, zemleć zboże na żarnach, czy w napięciu poczekać, aż z pieca wyjęty zostanie własnoręcznie upieczony podpłomyk czy chleb. Mogą zobaczyć jak dawniej tłoczyło się olej za pomocą ręcznej prasy. Dorośli mogą w tym czasie podziwiać kunsztownie zrekonstruowany, kompletny młyn wiatrowy oraz kuźnię. Chlebowa Chata to dobry punkt wypadowy do poznawania okolicznych atrakcji Beskidów: po sąsiedzku płynie Wisła, góry zapraszają na wędrówkę, a w całej okolicy znajdują się gęsto rozsiane stadniny koni, zabytkowe kościoły oraz regionalne muzea. Jednym z nich jest Dwór Kossaków, który na początku XX w. przyciągał osobistości polskiej kultury.

W trakcie pobytu w górskich wsiach ciekawych spotkań z tradycją i przyrodą z pewnością nie zabraknie. Klimatyczne gospodarstwa agroturystyczne mają turystom wiele do zaoferowania. Przyjeżdżając tutaj można nie tylko oglądać przepiękne widoki, rozpościerające się z wysokich górskich szczytów, ale także poznać tradycyjną kulturę góralską, rozkoszować się leczniczymi właściwościami wód termalnych i roślin czy skosztować jedynych w swoim rodzaju kulinarnych specjałów. Pamiętaj jednak, aby przed wyjazdem sprawdzić aktualne informacje o pandemii i zapytać o wdrożone zasady bezpieczeństwa, żeby nie narażać zdrowia i życia zarówno swojego jak i innych. Wybierz bezpieczny wypoczynek w kwaterach agroturystycznych w polskich górach.